Büryan Tarihi


Günümüz itibariyle ülkemizde farklı bölge mutfaklarında yer almasına rağmen, Büryan Kebabı; Siirt ve Bitlis yörelerinde geleneksel hale gelmiş esas itibariyle tarihi oldukça eskilere dayanmaktadır.

Evliya Çelebi


Anadolu’nun birçok yerleşim merkezinde eski çağlardan beri yaygın olarak yapılan Büryan Kebabı, İlk kez Ünlü Seyyah Evliya Çelebi’nin seyahatnamesinde karşımızda çıkmaktadır...

Evliya Çelebi


...1647 yılında Bitlis yöresinde kendisine sunulan ve bu bölgeye ait Büryan Kebabı ve Zerde Büryan Pilavı’ndan bahsetmektedir.

Ahmed-i Hani


Ayrıca, 17. yüzyılın sonlarında Doğubeyazıt’da yaşayan Kürt Edebiyatçı Ahmed-i Hani’nin yazdığı ünlü “Mem u Zin” adlı eserinde yine Büryan Kebabından söz edilmektedir.

IV. Murat


Bir başka kaynakta ise Büryan Kebabı’nın, IV. Murat’ın sefere çıkmadan önce kendisine sunulduğudur.

Tarihsel kaynaklarda, geleneksel olarak hazırlanan Büryan Kebabı’nın tıpkı günümüzde yapıldığı gibi, el değmeden hazırlandığı belirtilmektedir.

Farklı yöre mutfaklarında “Biryani” adı ile de anılan Büryan Kebabı, “Biryani” olarak yapıldığı yörelerde pilavla birlikte tüketilebilmektedir. Büryan Kebabı’nın günümüzde tüketilen sıradan öğünden ziyade, halkın yaşantısına ve halk edebiyatına yaptığı etkilerden dolayı kültürel olarak geleneksel önem arzeden bir yemektir.

Günümüz itibariyle; 1930’lu yıllara kadar Bitlis Sancağı’nın bir kazası olan Siirt ili ile Bitlis ili arasında çıkan Büryan Kebabı’nın sahiplik tartışmaları, 2003 yılında Siirt İl Özel İdaresi’nin Türk Patent ve Marka Kurumu tarafından “Siirt Büryan Kebabı” patentini alması ile farklı bir boyuta taşınmıştır.

Büryan Kebabı'nın Yapılışı

Büryan Kebabı; toprağın altında açılan yaklaşık 2,7 metre derinliğinde, 45-50 cm ağız genişliği ve 125-130 cm dip genişliğine sahip koni şeklinde tandırlarda hazırlanmaktadır. Tavını almış közlenmiş odun ateşi üzerine yerleştirilen madeni bir kabın içerisine su konularak, büryan etinin tandıra sarkıtılması ve ardından tandır kapağının hava almayacak şekilde kapatılmasıyla gerçekleşmektedir.

Kararınca tuzlanarak kancalar yardımıyla tandıra sarkıtılan büryan eti, tandır dibine konulan madeni kap içerisindeki suyun tandırda hava almadan buharlaşmasıyla kebap kıvamına erişmekte ve sıcak bir şekilde servis edilmektedir. Su buharı ile pişen Büryan Kebabı, etin besleyici değerlerinin muhafazası açısından büyük önem taşırken, Büryan Kebabı yüksek besin değerlerine sahip eşsiz bir lezzet olarak karşımıza çıkmaktadır. Büryan; özellikle kahvaltı öğünü olmasının yanı sıra günün her saatinde tüketilmektedir.